Pustynia Gobi

Świat surowych pejzaży, inspirujących wycieczek, świszczących piasków i rumowisk skalnych.

Turyści poszukujący najpiękniejszych na świecie, ale bardzo surowych pejzaży, powinni udać się na jedyną w swoim rodzaju Pustynię Gobi, która swoim terytorium obejmuje między innymi północne Chiny. Tym niezwykłym obszarem stepów, bezkresnych przestrzeni i półpustyń drugiej pod względem wielkości pustyni na świecie interesują się podróżnicy z najodleglejszych zakątków globu. Zwiedzając tę jałową krainę można wyobrazić sobie dawnych kupców, którzy przed wieloma wiekami przemierzali karawanami słynny Jedwabny Szlak oraz pustynne osady zasypane przez burze piaskowe.

Chińska Pustynia Gobi zwana „nieskończonym morzem” rozciąga się na długości ponad 1600 km z południowego-zachodu na północny-wschód i ponad 800 km z północy na południe. Olbrzymi obszar ponad 2 mln km² odgrodzony od północy górami Ałtaju sąsiaduje z Mongolią, górami Tien-Shan, górami Nan-Shan, pasmem górskim Cinling oraz Wielkim Chinganem. Gobi tworzą głównie żwirowe i kamieniste pustynie o górzystym i wyżynnym charakterze, rozdzielone pasmami wysokich gór, między którymi malowniczo przeplatają się mniejsze półpustynie i suche stepy. Rozległe kotliny z zagłębieniami wypełniają słone wody i ruchome piaski, natomiast w niektórych miejscach można trafić na okresowe rzeki i jeziora pojawiające się w zależności od pory roku. Roślinność, o ile występuje, urozmaicona jest w zależności od warunków panujących w poszczególnych regionach pustyni. Podczas pustynnego safari można ujrzeć biegające na dziko konie Przewalskiego i wielbłądy dwugarbne zmierzające w karawanach do odległych oaz.Chociaż pustynia prawie w ogóle nie jest zaludniona, pojawiają się tam turyści, którzy chcą uprawiać wspinaczkę po wydmach, podróżować na wielbłądach oraz zobaczyć jedyne w swoim rodzaju zachody słońca, które w tak jałowym miejscu tworzą magiczną iluzję.

Chociaż kuchnia chińska zagościła na dobre na europejskich stołach, wizyta w tradycyjnej restauracji może okazać się miłym zaskoczeniem. Pełna harmonia smaków to kulinarna zaleta uzyskiwana dzięki unikalnemu łączeniu składników o różnych kształtach i barwach, zadziwiających nie tylko zmysł smaku, ale również wzroku. Chińczycy stawiają na dużo warzyw, mało tłuszczu oraz zdrowe jedzenie nierozerwalnie połączone z filozofią, medycyną i każdą dziedziną życia. Terytorium Chin jest bardzo rozległe, dlatego w zależności od pobytu w danym regionie, warto poświęcić czas na kulinarną podróż po najróżniejszych restauracjach, by rozpoznać na własnym podniebieniu najważniejsze smaki: słodki, kwaśny, cierpki, słony i gorzki.

Warto pamiętać, że w Chinach śniadania spożywa się bardzo wcześnie, nawet o 6:00 rano, a przed południem większość restauracji przyrządza już obiady. W tradycyjnych restauracjach jada się na obracanych stołach przeważnie pałeczkami, chociaż dla turystów z zachodu przygotowywane są na wszelki wypadek zestawy sztućców, ale będąc już w Chinach chyba warto pokusić się naukę specyficznego spożywania posiłków. Lista chińskich potraw jest tak długa jak historia kraju licząca kilka tysięcy lat. Zaglądając do restauracji oprócz lokalnego podziału można zauważyć kilka kategorii: potrawy carskie, potrawy lokalne, potrawy rodzinne, etniczne, wegetariańskie oraz lecznicze. Większość dań skupia dziedzictwo kultur azjatyckich takich jak koreańska, japońska oraz mongolska. Na stoły cesarskie trafiały przeważnie najznamienitsze i wyszukane dania, podczas gdy poddani spożywali najczęściej ryż.

Kuchnia bazuje na ryżu krótko lub długoziarnistym, bardzo często serwowanym w postaci klusek lub makaronu. Do tego dochodzi przeważnie mięso uznawane za produkt dodający sił witalnych. Chociaż w regionach islamskich króluje baranina i wołowina, najpopularniejszym mięsem jest wieprzowina zwana zhurou. Jada się także dużo kurczaków jirou oraz jagnięcinę. Na stoły, szczególnie w regionach przymorskich, trafiają także ryby fu, chociaż spotkać można również nieco bardziej egzotyczne ślimaki morskie, żółwie, węże, cykady, a nawet skorpiony czy kawałki niedźwiedzia. Na szczęście dostępna jest cała gama warzyw takich jak kapusta pekińska, szpinak czy ziemniaki oraz owoców: jabłek, mandarynek, bananów, gruszek i winogron. Niezbędnych protein dostarczają nasiona soi występujące w wielu potrawach, chociaż za substytut mięsa uchodzi także ser tofu – świeży twaróg o konsystencji kremu, podawany w wielu kulinarnych kombinacjach.

Do popularnych przekąsek, z którymi bardzo często można się zetknąć stołując się w niewielkich restauracjach na wąskich uliczkach „hutong”, należą jaja kacze, kurze i przepiórcze gotowane na twardo w roztworze herbaty, sosu sojowego i anyżu. Na stoiskach z przekąskami można także nabyć grillowane skrzydełka kurczaka, makarony, kebaby, pieczone ziemniaki i kukurydzę. Ciekawe w smaku mogą okazać się bułki gotowane na parze o nadzieniu mięsnym lub warzywnym, na które potocznie mówi się „łyse głowy”.

Posiłki najczęściej rozpoczyna się pobudzającą żołądek i wzmagającą apetyt filiżanką herbaty, której mnogość gatunków może zachwycić niejednego pasjonata aromatycznego napoju. Chińczycy do posiłków pijają także piwo pijiu (najsłynniejsze Tsingtao pochodzi z Qingdao) oraz spirytus bajiu określany mianem „białego wina”. Jest to jeden z najmocniejszych alkoholi, z którym nie należy przedobrzyć, podobnie jak z mocną wódką Mao Tai Jiu pochodzącą z prowincji Kuejczou. Może po prostu lepiej sięgnąć do obiadu po słodzoną lemoniadę albo delikatne wino gronowe Putao Jiu. W restauracji warto także poprosić o butelkę słodkiego, uchodzącego za wytrawne, białego wina „Wielki Mur” lub czerwonego o groźnej nazwie „Smok”.

Turyści wybierający się do Chin spodziewają się przeważnie kulturowego szoku, co nie do końca okazuje się słuszne. Chociaż odległy zakątek na kuli ziemskiej jest ogromną zagadką rządzoną według tajemniczych zasad, bez problemu można się tam odnaleźć i przekonać, że jest to ciekawy kraj z jedną z najstarszych kultur świata. W kraju akupunktury, aromaterapii i ćwiczeń z medytacji każdy może doświadczyć inspirujących przygód, które później staną się ciekawym tematem do dyskusji.

Niemalże całą populację stanowią Chińczycy, niemniej w jej skład wchodzi kilkadziesiąt innych mniejszości narodowych, które wyznają między innymi islam. Wyznanie i religia bardzo mocno wpływa na kulturę i kształtuje styl życia społeczności. W chińskich religiach ludowych główną rolę odgrywa buddyzm, taoizm i konfucjanizm, chociaż znaczna część społeczeństwa jest bezwyznaniowa. Konfucjanizm przykładowo kładł nacisk na poszanowanie tradycji i stąd zamiłowanie Chińczyków do wszechobecnego porządku. Taoizm odnosił się do obecnych w człowieku przeciwstawnych sił jing i jang oraz rozwoju duchowego człowieka, a buddyzm wyznawał wiarę w istnienie istot nadprzyrodzonych oraz życia po śmierci.

Chińczycy są na ogół pracowici, zaradni i weseli, o czym przykładowo można przekonać się podczas stołowania w restauracjach i wsłuchiwania w gwarne rozmowy. Interesują się światem zewnętrznym, chociaż życiowa determinacja prowadzi do osiągania celu za wszelką cenę. Podróżując po Chinach należy jednak pamiętać, że wciąż ma się do czynienia z państwem komunistycznym, rządzonym silną ręką i posiadającym system nie zawsze zrozumiałych wartości. Ludzie rodzą się równi i prowadzą życie w zgodzie z powszechnie obowiązującymi normami.

Podróżnik zwiedzający chińskie miasta powinien pamiętać o okazywaniu szacunku i posłuszeństwie wobec starszych. Dobrym sposobem na wywarcie pozytywnego wrażenia jest przekazanie przy pierwszym spotkaniu wizytówki lub karteczki z imieniem i nazwiskiem, najlepiej w języku chińskim. Chińczycy bywają impulsywnymi ludźmi, chociaż nie zawsze głośna dyskusja musi mieć znamiona kłótni. Chociaż w Chinach funkcjonuje wiele różnych dialektów językowych (szanghajski, min, kantoński), komunikację ułatwia język mandaryński określany „wspólnym językiem”. Dla turystów z pewnością egzotycznie przedstawiają się chińskie znaki-piktogramy reprezentujące raczej myśl niż sposób wymowy, których dźwięk różni się w zależności od regionu. Poznanie nawet najłatwiejszych znaków, chociaż sprawi zapewne sporo trudności, może okazać się interesującą nauką.

Chińczycy niezależnie od piastowanego stanowiska największą wagę przywiązują do przestrzegania godzin posiłków, końca pracy i snu, dlatego warto uszanować przerwę obiadową, by zaoszczędzić sobie jakichś nieprzyjemności. Bardzo ważna jest także gościnność, chociaż zaproszenia do domów są rzadkością, w przeciwieństwie do towarzyskich spotkań w restauracjach. Zaproszenie do jedzenia jest wyrazem przyjaznych stosunków, tym bardziej jeśli dotyczy spraw biznesowych. Kultura biznesowa i negocjacyjna bowiem jest w chinach bardzo ważnym aspektem prowadzenia interesów, więc jeśli ktoś w trakcie podróży chce załatwić sprawy zawodowe powinien szczegółowo zapoznać się z taką etykietą, by nie popełnić niepotrzebnego „faux pas”. Chińczycy dużą wagę przywiązują także do min, próbując zawsze zachować kamienne oblicze, co często może wprawiać Europejczyków w zabawne zakłopotanie. W trakcie rozmów lepiej nie poruszać tematów dotyczących Tybetu i ogólnie komunizmu, a tym bardziej nie można krytykować funkcjonowania państwa. Naturalne tematy najczęściej dotyczą pogody, kultury, zabytków czy sportu.

Dla Chińczyków najświętszą częścią ciała jest głowa, więc nie należy dotykać niczyjej głowy. Nie ma tam zwyczaju dawania napiwków, spóźnianie się nie leży w dobrym tonie, a zakazane jest pokazywanie stopy lub wskazywanie czegoś stopą uchodzącą za nieczystą część ciała.

Chiny są państwem komunistycznym, w którym celebruje się takie święta jak Święto Pracy przypadające na 1 maja, październikowe Święto Narodowe czy Nowy Rok będący świętem ruchomym ze względu na chiński kalendarz. Do pozostałych świąt państwowych należy między innymi Dzień Kobiet, Dzień Dziecka i rocznica powstania Komunistycznej Partii Chin.

Biura podróży organizujące wyprawy na Pustynię Gobi oferują najczęściej swoim klientom wycieczki na wielbłądach, wspinaczkę po wydmach oraz pustynne safari quadami i jeepami.

Hohhot – stolica Wielkiego Chinganu doświadczana surowymi warunkami pogodowymi smagającymi unikalną architekturę świątynną związaną z buddyzmem tybetańskim, chociaż chińskie wpływy widoczne są także w wielu miejscach. Hohhot nazywane przez Mongołów „Niebieskim Miastem” powstało w XVI w. za czasów panowania dynastii Ming i charakteryzuje się zabudową robotniczych domostw, zabytkowym centrum oraz nowoczesną architekturą banków i centrów towarowych. Pod względem etnicznym miasto zamieszkują Chińczycy Han oraz społeczność mongolska i lud Hui. Dla turystów najciekawsza jest południowo-zachodnia część miasta, w której znajdują się interesujące zabytki, a wśród nich świątynia Dazhao wybudowana w 1579 r. i poświęcona cesarzowi Kangxi z dynastii Qing. Warto także zwiedzić pobliską świątynię Xiletu o dominujących cechach tybetańskich z chińskimi smokami i ciekawymi malowidłami na ścianach. Kręte uliczki zachęcające do krótkiego spaceru prowadzą do Świątyni o Pięciu Wieżach, w hinduski styl której wkomponowały się teksty wyryte po tybetańsku, mongolsku i chińsku. Zabytkową część miasta uzupełnia Wielki Meczet wyznaczający miejsce, gdzie zbiera się muzułmańska społeczność, a budowla z czarnej cegły łączy w swojej architekturze elementy chińskie i arabskie. W dzielnicy oplatającej świątynię można kupić ciekawe pamiątki oraz posilić się w knajpkach serwujących kebaby i rozmaite dania z makaronu. Życie Hohhot kwitnie w samym centrum wyznaczonym przez plac Xinhua, który otoczony jest galeriami handlowymi i leży w pobliżu doskonałego miejsca spacerowego, jakim jest park Qingcheng – zielone tereny pełne stawów i grobli z niewielkim zoo. Przed miłośnikami historii swoje podwoje otwiera Muzeum Mongolii Wewnętrznej obrazujące życie mongolskich nomadów, natomiast jeżeli ktoś chce poznać zwykłych mieszkańców miasta powinien zajrzeć na gwarny Ptasi Bazar pełen straganów i kolorowych stoisk. Turyści odwiedzający Hohhot zwiedzają także leżący poza miastem grobowiec Zhaojun oraz wybierają się na zorganizowane wycieczki po bezludnych stepach.

Grobowiec Wang Zhaojun – ciekawe miejsce położone w pobliżu Hohhot, w którym została pochowana księżniczka z dynastii Tang. Z grobowcem związana jest romantyczna historia, według której młoda przedstawicielka rodu Zhaojun została wysłana z odległego Hubei do mongolskiego króla, by wyjść za niego za mąż i wzmocnić przymierze pomiędzy zwaśnionymi ludami. Legendę najlepiej przedstawia niewielkie muzeum, w którym zgromadzono przedmioty należące do księżniczki.

Wusutu Zhao – kompleks świątyń zaprojektowany i wykonany wyłącznie przez Mongołów, położony w pobliżu miasta Hohhot i sąsiadujący z ładną okolicą. We wnętrzach kilku świątyń można podziwiać misternie wykonane malowidła ścienne z epoki dynastii Ming oraz drzeworyty przedstawiające Buddę.

Baotou – chociaż Baotou nie należy do przepięknych zabytkowych miast, do odwiedzenia zachęcają liczne świątynie znajdujące się w trzech dzielnicach, pełen tajemniczych pomieszczeń klasztor Wudangzhao utrzymany w tybetańskim stylu oraz Mauzoleum Czyngis-chana położone około 100 km na południe od Baotou, w pobliżu miasta Dongsheng.

Mauzoleum Czyngis-chana – grobowiec znajdujący się w pobliżu miasta Dongsheng owiany jest wieloma legendami i chociaż nie do końca wiadomo czy znajduje się tam ciało wielkiego wodza, uchodzi za lokalną atrakcję turystyczną i miejsce kultowe dla mieszkańców Mongolii Wewnętrznej. W wybetonowanym mauzoleum na turystów czekają sale stworzone na kształt mongolskich jurt (niewielkich osad zbudowanych z namiotów) z unikalnymi malowidłami, marmurowy pomnik Czyngis-chana, liczne ołtarze, w których palą się kadzidełka oraz niewielkie muzeum z przedmiotami należącymi do legendarnej postaci.

Wyprawa na stepy – jedna z ciekawszych form spędzania wolnego czasu w Mongolii Wewnętrznej, na którą składa się wizyta w tradycyjnych, mongolskich jurtach, czyli namiotach i siedliskach zamieszkiwanych przez nomadów. Biura turystyczne organizujące wycieczki oferują najczęściej przejazd na któryś ze stepów Xilamuren lub Gegentala, nocleg w jurtach, uczestnictwo w tradycyjnych pokazach zapasów i jazdy konnej, a także wyborną kuchnię. Niecodziennym przeżyciem jest nocny spacer po bezludnych stepach, w których zjawiskowo odbijają się blade światło Księżyca.

Bingling Si – słynne groty buddyjskie położone kilkadziesiąt kilometrów od Lanzhou przyciągają turystów pragnących zgłębić tajniki chińskiej sztuki i religii. Jaskinie zostały wykute niedaleko zbiornika wodnego spiętrzonego na Żółtej Rzece i otoczone są malowniczymi górami. Najlepiej dostać się tam statkiem, korzystając jednocześnie z uroków wspaniałego rejsu. Groty Bingling Si wcinające się w stromy klif górujący ponad taflą wody powstawały za rządów wielu dynastii, a archeolodzy naliczyli ich blisko 200. Turyści oprócz spędzenia czasu na pasjonującej wędrówce mogą podziwiać dobrze zachowane rzeźby, malowidła ścienne i wielkie posągi Buddy, z których najciekawiej prezentuje się postać wielkiego, Siedzącego Buddy.

Xiahe – w rolniczym mieście skrytym wśród wzgórz i ozdobionym bardzo często modlitewnymi chorągiewkami atmosferę buddyjskiego mistycyzmu można wyczuć za sprawą klasztoru uchodzącego za jeden z najpiękniejszych w Chinach. Labuleng Si – największy klasztor tybetański poza Tybetem, ufundowany w 1709r., jest ostoją świętej kultury i domem dla setek mnichów spacerujących po mieście w żółtych i purpurowych szatach. Najwięcej wrażeń dostarcza przejście pielgrzymkowej trasy, którą pokonują zazwyczaj wierni przybywający do Xiahe. Po drodze mija się sale świątynne, pomieszczenia zajmowane przez mnichów studiujących na terenie klasztoru, najważniejszą świątynię, jaką jest Pagoda Gongtang i wiele innych budynków sakralnych. Warto zapoznać się z kalendarzem księżycowym wyznaczającym najważniejsze święta tybetańskie, podczas których odbywają się liczne festyny i imprezy przygotowane pod kątem turystycznym. Na podróżników z całego świata zainteresowanych buddyzmem czeka tam tajemnicza atmosfera łagodzona blaskiem palących się świec, mroczne pomieszczenia z wyłaniającymi się z nich misternie wykonanymi posągami Buddy oraz niezrozumiałe księgi, nad którymi pochylają się zamyśleni mnisi. Dzięki dobrej bazie noclegowej w mieście można zatrzymać się na dłużej.

Wuwei – prowincjonalne miasto prezentujące widoki typowe dla chińskiej prowincji Gansu zasłynęło z odnalezienia w nim Latającego Konia z Wuwei, który jest obecnie ozdobą regionalnego muzeum w Lanzhou. Zwiedzanie warto zacząć od placu Wenhua, na którym najczęściej gromadzą się handlarze i plotkujący mieszkańcy, by później przejść Południową Bramą do świątyni Wen Miao pochodzącej z czasów dynastii Ming. Działa tam ciekawe muzeum z wielkim ogrodem doskonale nadającym się na odpoczynek. Do pozostałych ciekawostek turystycznych należy Stara Dzwonnica, Pagoda Loushi, świątynia Leitai Si oraz grobowce władców ze słynnej dynastii Han.

Maiji Shan – jedna z ciekawszych atrakcji turystycznych w tej części Chin, na którą składa się kompleks buddyjskich grot położonych w niezwykle atrakcyjnej okolicy z lasami naszpikowanymi skalnymi, strzelistymi klifami. Na turystów czeka tam potężny posąg Buddy wykuty w skale oraz blisko 200 grot powstałych między IV a VI w. n.e. Zalane półmrokiem podziemia można zwiedzać na własną rękę lub z przewodnikiem opowiadającym o znajdujących się tam rzeźbach i innych dziełach sztuki.

Tianshui – miasto położone nad rzeką Wei He, w którym najczęściej zatrzymują się turyści podróżujący do grot Maiji Shan. Największą atrakcją miejscowości uchodzącej przed wiekami za jeden z najważniejszych przystanków na Jedwabnym Szlaku jest Fuxi Miao – kompleks świątyń powstałych za panowania dynastii Ming, słynących z pięknych drzew cytrusowych. Innym interesującym zespołem świątynnym jest Yuquan Si zlokalizowany w zachodniej części miasta przy parku Yuquanguan, po którym spacer może okazać się doskonałym wypełnieniem wolnego czasu.

Klasztor Ta’er – jeden z najwspanialszych tybetańskich klasztorów, który pochodzi z 1560 r. i wchodzi w skład tzw. przybytków grupy religijnej „żółtych czapek”. Z powstaniem klasztoru wiąże się legenda, według której w tym miejscu narodził się założyciel sekty Cong-k’a-pa. Z jego pępowiny na ziemię spłynęła krew dająca początek drzewu tysiąca liści. Turyści mogą przyjrzeć się tybetańskiej kulturze, zwiedzić kilka świątyń z najciekawszym Wielkim Pawilonem ze Złotym Dachem oraz medytować w towarzystwie mnichów w Wielkim Pawilonie Medytacyjnym. Warto także wspiąć się na pobliskie wzgórza, by z góry spojrzeć na ciekawy kompleks religijny, nad którym unosi się duch czuwającego Buddy.

Jezioro Qinghai – potężne jezioro słonowodne przypominające morze jest największym tego typu zbiornikiem w Chinach. Turyści przyjeżdżają najczęściej nad malowniczy akwen, by łowić ryby lub wybrać się na Wyspę Ptaków, która uchodzi za raj dla ornitologów. W okolicy znajduje się kilka ośrodków oferujących noclegi, wyprawy łódką, przejażdżki konne i obiady w tradycyjnych wioskach.

Shuilian Dong – w okolicy miejscowości zachowały się ciekawe zabytki sztuki buddyjskiej, z których najciekawsza jest świątynia Lasho i Grota Tysiąca Buddów pochodząca z lat 304-439 n.e., czyli okresu panowania Szesnastu Królestw. Ogromne wrażenie na turystach robi 40-metrowa płaskorzeźba Buddy stworzona na stromym klifie, której piękno potęgują rzeźby dzikich zwierząt „krążące” u jego stóp.

Okolice Jiayuguan – w pobliżu nieco sennego miasta znajduje się kilka atrakcji turystycznych, z których najciekawiej prezentuje się Fort Cheng Lou położony między zaśnieżonym pasmem gór Qilian a czarnymi szczytami Mazong. Obecna budowla pochodząca z epoki Ming nazywana jest Niezdobytym Wąwozem pod Niebem i składa się z wewnętrznych i zewnętrznych murów, kilku symbolicznych bram, pawilonów i świątyń. Zwiedzanie najlepiej rozpocząć od doskonale zorganizowanego Muzeum Wielkiego Muru, które opowiada nie tylko historię twierdzy, ale również przybliża dzieje Wielkiego Muru przebiegającego w okolicy. Niedaleko Jiayuguanu znajdują się także ruiny Pierwszej Wieży Nawigacyjnej, intrygujące miejsce pochówku zwane Xincheng Dixia Hualang oraz rzeźbione skały Heishan.

Jaskinie Mogao – tajemnicze groty położone niedaleko miasta Dunhuang są największą atrakcją tej części Chin. Jedno z najwspanialszych, archeologicznych odkryć na Wschodzie zostało założone około 366 r. n.e. i składa się z systemu kilkuset jaskiń skrywających w swych mrocznych przestrzeniach znakomite dzieła chińskiej sztuki. Niemal w każdej grocie znajduje się posąg Buddy, wspaniałe malowidła ścienne i unikalne świątynie zadziwiające pomysłowym wykonaniem. Kompleks Mogao powstał w czasach, kiedy w Chinach dominował taoizm i konfucjanizm oraz buddyzm związany z rozwojem Jedwabnego Szlaku, wraz z którym pojawili się kupcy, handlarze, rzemieślnicy, artyści i wędrujący mnisi. Dlatego zwiedzając jaskinie można prześledzić dzieje całej chińskiej sztuki kształtującej się na przestrzeni wieków. W niektórych malowidłach zdobiących pomieszczenia widać również obce wpływy prezentujące posągi Buddy w niecodziennych odsłonach, a także sceny batalistyczne i opowieści narracyjne odnoszące się do dziejów poszczególnych dynastii. Bogactwo malarstwa, różnorodna stylistyka rzeźbiarska i niekończące się trasy turystyczne sprawiają, że w Jaskiniach Mogao można spędzić zarówno kształcącą, jak i fascynującą przygodę. W okolicy znajduje się także Źródło Półksiężyca – wzbudzające podziw jezioro otoczone wydmami i zasilane podziemnymi wodami oraz Góry Śpiewającego Piasku – Mingsha Shan, które można zwiedzić na wielbłądzie. Intrygujący dźwięk szumiącego wiatru będzie z pewnością doskonałym tematem do opowiadania po powrocie z wakacyjnych wojaży.

Kiedy najlepiej wybrać się na Pustynię Gobi?
Na Pustyni Gobi panuje klimat kontynentalny, skrajnie suchy, z temperaturami letnimi sięgającymi 40, a zimami -40°C, dlatego podróż najlepiej dopasować do odpowiedniej pory roku (maj-czerwiec i wrzesień-październik).

Jaka waluta obowiązuje w Chinach i jakie są orientacyjne ceny?
Walutą Chin jest juan renminbi z nowym oznaczeniem China New Yuan (CNY), 1 CNY = 100 fenów. Ceny między regionami znacznie się różnią i zależą od popularności turystycznej danego obszaru, a prowincja jest tańsza niż ekskluzywne kurorty. W trakcie robienia zakupów, szczególnie na bazarach i targowiskach, warto targować się, gdyż sprzedawcy często obniżają ceny. Towary w chińskich supermarketach i większych sklepach mają ceny porównywalne z polskimi.

Gdzie i jakie pamiątki kupić w Chinach?
Najciekawsze, tradycyjne pamiątki można kupić w lokalnych sklepach z rękodziełem oraz w „manufakturach”, gdzie przedmioty są wykonywane ręcznie. Chińczycy są specjalistami w tworzeniu podróbek, dlatego za oryginalnymi produktami lepiej rozejrzeć się w tzw. „Sklepach Przyjaźni” niż zwykłych sklepikach przyciągających niskimi cenami. Na uwagę zasługuje duży wybór antyków, chociaż nie ma co liczyć na niskie ceny. Ciekawymi upominkami mogą być przykładowo narzędzia wykorzystywane przez artystów takie jak pędzle i tusz, a także przedmioty z nefrytu i tradycyjne latawce. Warto wstąpić do tradycyjnej herbaciarni po aromatyczną paczuszkę herbaty lub rozglądnąć się w pierwszej lepszej „graciarni” za drewnianą rzeźbą lub misternie wykonanym posążkiem Buddy. Turyści rozglądają się także za fajkami do opium, kompletami do gry w „madżonga” czy chińską porcelaną. Stosunkowo tanie są perły, jedwab i obrazy malowane na takim materiale. Unikatowym prezentem jest także chińska kaligrafia malowana na jedwabiu lub bibule. Podczas zakupów warto pokusić się o targowanie, gdyż sprzedawcy bardzo często opuszczają ceny wstępnie zawyżone dla turystów.

Jaki czas obowiązuje w Chinach?
W Chinach do czasu polskiego w lecie dodajemy 6, w zimie 7 godzin.

Jak poruszać się po Chinach?
Z powodu dużych odległości przemieszczanie się pomiędzy poszczególnymi regionami jest utrudnione, niemniej samoloty obsługują stolice wszystkich prowincji i większe miasta. Podróżowanie z pewnością wymaga wcześniejszego, dobrze przygotowanego planu, szczególnie jeśli chodzi o tańszy transport. Kolej jest najszybszą, najbezpieczniejszą i najlepiej rozwiniętą formą poruszania się po Chinach. Sieć kolejowa dysponuje najszybszymi pociągami luksusowymi, ekspresami, pośpiesznymi i osobowymi. Składy często bywają przepełnione, więc lepiej wcześniej zarezerwować bilet i unikać kupowania biletu w dzień wyjazdu, chyba że jest to trasa lokalna.

Chociaż sieć kolejowa jest dobrze rozbudowana, nie brakuje regionów, do których można dotrzeć tylko autobusem. Najlepszą flotą autobusową dysponują prywatni przewoźnicy. Połączenia zarówno prywatne, jak i publiczne są częste, gdyż istnieje duża konkurencja i zapotrzebowanie ze strony pasażerów. Bilety można kupować bez wcześniejszej rezerwacji i należy pamiętać, że podróż autobusem nie należy do najkrótszych ze względu na częste przystanki. Na trasach do 100 km kursują minibusy, które są rozsądną cenowo i czasowo formą podróżowania.

Transport w dużych miastach jest dobrze rozwinięty. W Pekinie, Hongkongu, Kantonie i Szanghaju działa metro, a autobusy są stosunkowo tanie. Ceny wszechobecnych taksówek również nie są wygórowane.

Na terytorium Chin nie można wjechać własnym samochodem, a wynająć lub kupić auto można jedynie po wcześniejszym uzyskaniu chińskiego prawa jazdy i załatwieniu wielu formalności. Międzynarodowe prawo jazdy nie jest honorowane. Zawsze można wynająć samochód z kierowcą, ale nie należy to do tanich udogodnień w podróżowaniu.

Jakie są ograniczenia celne w Chinach?
Przy wwożeniu środków płatniczych powyżej równowartości 5 tys. USD należy złożyć stosowną deklarację celną, na której podstawie przy wyjeździe prowadzona jest kontrola. W deklaracji wjazdowej należy również zgłosić wszystkie wartościowe przedmioty (np.: kamera, cenna biżuteria itp.) Wywieźć można ograniczoną ilość alkoholu (do 1 l), a zakupiony sprzęt elektroniczny nie może przekraczać wartości wyższej niż 5 tys. CNY. Zakaz dotyczy wywozu waluty chińskiej w wysokości większej niż 20 tys. CNY, dóbr kultury, dzieł sztuki, rzadkich wydawnictw, kamieni szlachetnych i ich pochodnych, zagrożonych gatunków roślin i zwierząt.

Jakie dokumenty potrzebne są w razie konieczności skorzystania z służby zdrowia w Chinach?
Cudzoziemiec na terenie Chin za wszystkie usługi medyczne płaci gotówką, natomiast zwrotu kosztów leczenia można dochodzić po powrocie do kraju, po przedstawieniu firmie ubezpieczeniowej odpowiednich rachunków (należy zadbać, żeby były wystawione w języku angielskim). Polisy zagranicznych firm nie są uznawane, więc jedyną opcją jest korzystanie z chińskiego ubezpieczenia. Chociaż nie ma obowiązku ubezpieczeń osobowych, jedynym rodzajem wymaganego ubezpieczenia jest polisa na przelot na trasach krajowych, którą wykupuje się jako dodatek do biletu. Należy również pamiętać, że niektóre z firm ubezpieczeniowych wymagają poświadczenia rachunków przez poszczególne urzędy konsularne. Opieka medyczna poza terenami głębokiej prowincji nie stanowi problemu i jest ogólnodostępna. Cena za dobę pobytu w szpitalu nie obejmuje kosztów usług medycznych, badań ani leków, za które płaci się osobno. Turystom, którzy chcą skorzystać z leczenia metodami tradycyjnymi zaleca się korzystanie z gabinetów dostępnych przy niektórych klinikach oraz z punktów w większości hoteli. W niektórych regionach, które zostają umieszczane są na liście zagrożeń epidemiologicznych sporządzonej przez WHO, bezwzględnie wymagana jest książeczka zdrowia.

Ze względu na inną florę bakteryjną należy starannie wybierać restauracje lub jadać w hotelach, przestrzegać podstawowych zasad higieny niezbędnych w krajach tropikalnych oraz zwracać uwagę na warunki w jakich przygotowuje się i przechowuje jedzenie. Turyści powinni pić wyłącznie wodę butelkowaną, gdyż woda z kranu nie jest zdatna do picia.

Szczepienia ochronne nie są wymagane, niemniej szczególnie w krajach tropikalnych istnieją zagrożenia sanitarno-epidemiologicznych, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić czy szczepienia nie są zalecane sezonowo i profilaktycznie zaszczepić się przed wskazanymi chorobami. Poszczególne zalecenia sanitarne pozwalające uniknąć zachorowania na różne choroby dostępne są na stronie internetowej Państwowej Inspekcji Sanitarnej: www.pis.gov.pl

Obywateli polskich wybierających się do Chin obowiązują wizy, które można uzyskać w ambasadach i urzędach konsularnych po przedstawieniu paszportu (ważnego min. 6 miesięcy od daty wyjazdu z Chin), zdjęcia, wypełnionego wniosku wizowego, kserokopii biletu do Chin albo wydruku potwierdzającego hotelową rezerwację, bądź też potwierdzenia uczestnictwa w wycieczce. Wyjazd z terytorium Chin do Specjalnej Strefy Administracyjnej Hongkongu lub Makau traktowany jest jako opuszczenie granic ChRL i automatycznie anuluje ważność posiadanej wizy jednokrotnej, dlatego przed podróżowaniem w te miejsca trzeba zadbać o posiadanie wizy dwu- lub wielokrotnej. Polacy podróżujący wyłącznie do Hongkongu i Makau nie potrzebują wiz wjazdowych, jeżeli ich pobyt nie przekracza 3 miesięcy. Podróżując dalej do Chin wizę wjazdową można uzyskać w specjalnych biurach łącznikowych centralnych władz ChRL. W Chinach istnieje obowiązek meldunkowy, którego dokonuje administracja hotelu.

Szczegółowe i aktualne informacje można znaleźć na stronie MSZ: www.msz.gov.pl lub na stronie ambasady polskiej w Pekinie www.pekin.polemb.net

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Chińskiej Republice Ludowej
Chiny, Pekin, 1 Ritan Lu, Jianguomenwai, 100600
Tel. dyżurny: +861065321235 Faks: +861065321745
pekin.amb.sekretariat@msz.gov.pl
www.pekin.polemb.net